Vận tải đường sắt là gì?

I. Vận tải đường sắt là gì? 

Vận tải đường sắt là một phương tiện giao thông, một yếu tố thúc đẩy phát triển kinh tế, được sử dụng để vận chuyển hàng hóa cũng như vận chuyển hàng khách. Hệ thống vận chuyển bằng cách sử dụng đường ray và sử dụng các bánh xe bằng kim loại (thường là thép) gắn trên đường ray như đầu máy và các toa xe (Hệ thống này được gọi là một đoàn tàu). Vận tải đường sắt đã tồn tại từ lâu đời và được coi là một phương thức vận chuyển quan trọng trên toàn cầu.

Vận tải đường sắt cũng là phương thức vận tải đường bộ nhanh nhất, giảm ùn tắc giao thông và giảm ô nhiễm môi trường. Hệ thống đường sắt kết nối các khu vực, thúc đẩy kinh tế, giao thương và du lịch.

II. Những đặc điểm của vận tải đường sắt

Vận tải đường sắt có các đặc điểm nổi bật như sau: 

• Ổn định và an toàn: Vận tải đường sắt thường được xem là một phương tiện an toàn và ổn định. Hệ thống đường ray cố định và chắc chắn, giúp giảm thiểu nguy cơ tai nạn.
• Tính liên tục: Hình thức vận tải này không bị ảnh hưởng bởi tắc nghẽn giao thông đường bộ hay điều kiện thời tiết xấu.
• Tính chuyên dùng: Hệ thống đường sắt được xây dựng và thiết kế đặc biệt cho mục đích vận chuyển hàng hóa và hành khách. Các phương tiện xe khác không thể hoạt động trên hệ thống đường này.

III. Ưu điểm của phương thức vận tải đường sắt

• Khả năng vận chuyển hàng hóa lớn: Đường sắt có khả năng vận chuyển hàng hóa lớn với khối lượng và kích thước lớn hơn so với các phương tiện vận chuyển khác. Điều này rất thuận tiện cho việc chuyên chở hàng hóa công nghiệp, như máy móc, thiết bị,và vật liệu xây dựng.
• Tính liên tục và tin cậy: Hệ thống đường sắt được xây dựng dọc theo tuyến đường cố định. Giúp đảm bảo tính liên tục và đáng tin cậy trong việc vận chuyển hàng hóa. Đường sắt thường hoạt động theo các lịch trình cụ thể và ít bị ảnh hưởng bởi tình trạng giao thông hoặc thời tiết.
• Tiết kiệm năng lượng: Vận tải đường sắt có hiệu suất năng lượng cao hơn so với vận tải bằng đường bộ. 1 chuyển tàu có thể vận chuyển một lượng lớn hàng hóa trong một lần di chuyển, giúp giảm thiểu sự lãng phí năng lượng và khí thải.
• Bảo vệ môi trường: Vận tải đường sắt góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường. So với các phương tiện vận chuyển cá nhân, đường sắt thải ra ít khí thải và tiếng ồn hơn. Đồng thời giảm ùn tắc giao thông đường bộ.
• Thời gian chính xác - Lịch trình cố định theo quy định nhà ga.

IV. Các loại mặt hàng có thể vận chuyển bằng đường sắt

• Gửi Hàng ghép, hàng rời, nhỏ lẻ.
• Các mặt hàng Vải, Giày da và các sản phẩm tương tự
• Hàng may mặc, xuất nhập khẩu
• Hàng nhựa, hạt nhựa, cao su…
• Sản phẩm công nghiệp, nông nghiệp
• Hàng cơ khí, máy móc các loại
• Hàng Nội thất nhà ở, công trình
• Mặt hàng phụ tùng ô tô, xe máy
• Nhận vận chuyển ô tô, xe máy
• Hàng sản xuất,tiêu dùng…
• Các mặt hàng Giấy bao bì, Carton
• Các mặt hàng bulong, ốc vít…

Bên cạnh đó, giống như các hình thức vận tải khác, vận tải đường sắt cũng sẽ từ chối vận chuyển các loại hàng hóa cụ thể như:

• Chất nổ, chất dễ cháy, chất phóng xạ….
• Tử thi, hài cốt, vật chất hôi thối làm dơ bẩn và hư hỏng hàng hóa khác.
• Động vật sống, động vật hoang dã, hàng dễ vỡ.
• Hàng quý giá như vàng, bạc, ngọc ngà…

V.  Chi phí vận chuyển đường sắt 

1. Phụ thuộc vào loại hàng hóa

Các loại hàng hoá khác nhau sẽ có tính chất và yêu cầu vận chuyển khác nhau. Vì thế, chi phí cũng sẽ có sự thay đổi. 

Ví dụ, hàng hóa nguy hiểm, nhạy cảm. Hoặc hàng hoá có yêu cầu đặc biệt để vận chuyển như hàng lạnh, hàng dễ vỡ… sẽ có mức giá cước cao hơn so với hàng hóa thông thường.

2. Phụ thuộc vào kích thước và khối lượng hàng hóa

Kích thước và khối lượng của hàng hóa cũng ảnh hưởng đáng kể đến chi phí vận chuyển. Vận chuyển hàng hóa lớn, nặng hơn thường đòi hỏi sử dụng phương tiện vận chuyển đặc biệt. Từ đó làm tăng chi phí do yêu cầu sử dụng nguồn lực lớn hơn. Hoặc có thể cần phải đặt các biện pháp đặc biệt như xe cẩu, thiết bị nâng hạ. 

Ví dụ, các loại hàng hoá như sắt, đinh… sẽ được tính dựa theo trọng lượng. Hàng nhẹ, cồng có đóng gói bao bì, đóng thùng… thì sẽ tính dựa vào thể tích. 

Như vậy, hàng hóa càng cồng kềnh và khối lượng lớn thì chi phí sẽ càng cao. 

3. Phụ thuộc vào địa điểm nhận hàng

Nếu hàng hóa cần được vận chuyển đến các địa điểm xa, chi phí sẽ cao hơn do chi phí nhiên liệu và chi phí vận hành tăng lên.